شهردارآنلاین
 خانه    درباره ما    ارتباط با ما    ارسال خبر و یادداشت  
پنجشنبه، 28 شهریور 1398 - 02:21   
  سرخط اخبار:  
 
   شورای شهر  

  لزوم اطلاع رسانی و انعکاس گسترده تر تحولات زیرساختی پایتخت


  بازدید عضو هیئت رئیسه شورا از ۲ پروژه عمرانی


  شهردار تهران عازم اروپا می شود


  هماهنگی میان دولت و شهرداری به نفع شهروندان است


  رابطین خبری تولید کننده محتوای فاخر خبری حوزه خود هستند


  هیچ فعالیت محرمانه‌ای در شهرداری تهران نداریم


  رای شهروندان به «تهرانی برای همه»


  بازدید رئیس شورای اسلامی شهر تهران از روند احداث پارکینگ طبقاتی امیرکبیر


  در جلسه نهاد ریاست جمهوری با حضور شهردار و رئیس شورای شهر تهران چه گذشت؟


  بررسی اجاره‌های ۳۰ میلیون تومانی پیاده‌رو خیابان سی‌تیر روی میز شورای شهر تهران


- اندازه متن: + -  کد خبر: 52349صفحه نخست » فرهنگی و اجتماعیچهارشنبه، 2 خرداد 1397 - 09:42
مصطفی بهزادفر:
چالش مالی پاشنه آشیل شهرداری است
چالش مالی پاشنه آشیل شهرداری استشهردارآنلاین: محمد علی افشانی، بالاخره هفته گذشته با حکم وزیر کشور رسما کلید تهران را تحویل گرفت تا به عنوان هفدهمین شهردار پایتخت سکان هدایت این شهر ٩-٨ میلیونی را برعهده گیرد. اما به اذعان بسیاری از کارشناسان و حتی مدیران شهری، شهری که وی تحویل گرفته اگر نگوییم شهری بحران‌زده، شهری است با چالش‌ها و معضلاتی جدی که حاصل ٣ دهه مدیریت بی‌ضابطه برآن است. معضلاتی که هر کدام می‌تواند شهرداری تهران را به تنهایی با بحرانی واقعی روبه رو کند. دکتر مصطفی بهزادفر، استاد دانشگاه و از شهرسازان صاحبنام کشورمان، اما به شکلی جامع‌تر به مشکلات تهران می‌نگرد و معتقد است که این چالش‌ها نتیجه سوءمدیریت‌هایی است که در گذشته برشهرداری حاکم بوده است. با این حال وی موضوع بحران مالی را مهم‌ترین چالش پیش روی شهردار تهران می‌داند. ولی اینکه شهردار چه باید بکند و از چه محلی کسری بودجه خود را تامین کند که به شهر و شهروندان نیز فشاری وارد نشود، سوالاتی است که دکتر بهزادفر به آنها اینگونه پاسخ داده است.
  

آقای دکتر بالاخره هفته گذشته و بعد از چندی چالش و التهاب، شهردار جدید تهران انتخاب شد تا برای ٣ سال و نیم دیگر عهده‌دار اداره پایتخت شود. اما به اعتقاد بسیاری از کارشناسان و مدیران شهری، افشانی شهری را تحویل می‌گیرد که پر است از چالش‌ها ودغدغه‌ها و مشکلات ریز و درشتی که سال‌هاست در کالبد آن ریشه دوانده است. شما به عنوان یکی از افرادی که هم سابقه سال‌ها فعالیت اجرایی را در بخش‌های مختلف دولتی و خصوصی داشته و دارید و همچنین به عنوان یکی از خبرگان علمی و دانشگاهی در حوزه شهرسازی و معماری فکر می‌کنید مهم‌ترین چالش‌هایی که محمد علی افشانی در دوره جدید مدیریتش در شهر تهران با آن مواجه است، کدام معضلات است و در چه بخش‌هایی؟

به نظرم پاشنه آشیل و مهم‌ترین معضلی که شهرداری تهران با آن روبه‌رو بوده و خواهد بود، چالش مالی است چرا که تمامی مشکلات در نهایت به مبحث مالی ختم می‌شود.

خب فکر می‌کنید چرا شهر با چنین بحرانی روبه رو شده است ؟

دلیل آن روشن است... در ٢٥ سال گذشته، منبع تامین بودجه شهرداری، «شهرفروشی» _ و نه شهرسازی- بوده است. یعنی هویت شهرسازی را نیز زیر سوال برده‌اند! و شهرسازی را تخریب کرده‌اند. اما الان شهردار تهران شهری را تحویل می‌گیرد که اولا مشکلات مالی‌اش دارد به مرزبحرانی می‌رسد و ثانیا، دیگر نمی‌تواند «شهرفروشی» کند و از این طریق کسری بودجه‌اش را جبران کند.

چرا نمی‌تواند «شهرفروشی» کند؟ واقعا اگر بخواهد، چه کسی مانع او خواهد شد؟

حتی اگر هم بخواهد نمی‌تواند. چون دیگر تقاضایی وجود ندارد. یعنی اگر مسکن‌سازی بخواهد ادامه داشته باشد، دیگر با این قیمت‌های کنونی عجیب و غریب، مشتری و متقاضی نخواهد داشت. همین الان براساس آمارموجود بیش از ٤٠٠ هزار واحد مسکونی خالی از سکنه در تهران داریم که روی دست مالکان آن مانده است. وضعیت مراکز تجاری ما نیز بهتر از این نیست. پیش بینی می‌شود اگر تجاری‌سازی به همین وجه ادامه پیدا کند، تا ١٠ سال آینده ٥٠٠ واحد بزرگ تجاری در تهران خواهیم داشت که این واقعا نگران‌کننده است.

چرا نگران‌کننده؟

هم از لحاظ «اجتماعی»، هم از منظر «فروش» و هم از منظر تعمیر و نگهداری، این حجم از واحدهای تجاری، تهران ظرفیت این مقدار مرکز تجاری را ندارد. ساخت این همه مرکز تجاری هم نتیجه همان «شهرفروشی» است که در یک حالت غیرعلمی و تفکر هیجانی، خریداران برای خرید واحدهای تجاری عطش داشتند و فکر می‌کردند از این راه درآمد کلانی نصیب‌شان می‌شود. حالا کاری نداریم که این ساخت و سازها و خرید و فروش‌ها به نوعی، پولشویی محسوب می‌شود. درچنین شرایطی به تدریج رابطه عرضه و تقاضای کاذب برهم خورد. شهردار تهران با چنین مشکلات پیچیده‌ای مواجه است. شهردار جدید تهران نه می‌تواند جلوی فعالیت این مراکز را بگیرد و نه مجوزهای آنها را باطل کند.

و از بعد شهرسازی و معماری چطور؟ شهردار با چه چالش‌هایی مواجه خواهد بود؟

از این منظر هم کیفیت ساخت و سازهای صورت گرفته در ٣-٢ دهه اخیر به‌شدت مشکل دارد. درواقع کیفیت ساخت وسازها، نبود طراحی شهری و برخورد مکانیکال با ساخت و ساز از جمله مباحثی است که شهردار جدید تهران باید دوباره به شکلی آنها را مورد بررسی و بازنگری قراردهد.

می‌شود مثالی عینی در شهر بزنید؟

بله، مثال ملموس آن بزرگراه امام علی (ع) است. با اینکه این بزرگراه فرآیند طراحی مهندسی را نیز با خود داشت ولی در نهایت حتی یک درصد از الگوی طراحی شهری ترسیم شده برای آن نیز اجرا نشد. در خوشبینانه‌ترین حالت ٢ تا ٥ درصد از این الگو اجرا شد. درست است که شاید بخشی از مشکلات ترافیکی منطقه شرق را حل کرده باشد ولی در عوض معضلات اجتماعی بسیار جدی و خطرناکی را برای مناطق حاشیه آن به همراه داشته است.

همان طور که گفتید طی سال‌های گذشته، تقریبا اکثر درآمد شهرداری تهران از بخش شهرسازی و معماری آن بوده است. واقعا این شیوه، روش قابل قبول و درستی است و اینکه در سایر کشورها نیز شهرداری‌های شهرهای بزرگ برای تامین منافع و درآمد‌های خود، به شهرسازی یا به قول شما شهر فروشی متوسل می‌شوند؟

به هیچ‌وجه اصولا درآمدزایی از محل شهرسازی فاجعه‌ای جبران‌ناپذیراست. در هیچ کجای دنیا نیز چنین رویه‌ای وجود ندارد.

شهرسازی از طریق برنامه‌ریزی متکی برسطح اشغال فراتر از حد نیاز و تراکم فروشی، شهرسازی نیست بلکه در این شیوه «شهرساز» آن به مثابه ابزارهای مدیران شهری مورد سوءاستفاده قرار گرفته‌اند. به همین دلیل هم بوده که هر شهرساز و مدیری که حاضر نبوده براساس این چرخه عمل کند، از دور خارج شده و حذف شده است. در حقیقت شهرسازی به معنای کلمه مهم‌ترین راهبرد و راه درستی است که مبنای نقشه راه تمام شهرداران بوده و باید باشد. یعنی شهرسازی به نوعی یک راهبرد محسوب می‌شود.

فکر می‌کنم شهردار جدید تهران نیز عملا با همین دیدگاه بوده که ٢ شعار زیست‌پذیری و مشارکت‌پذیری مردمی را مطرح کرده و دنبال می‌کند.

ببینید، اینها مفاهیمی بسیار عمیق و بنیادین است. البته هر دو شعار، شعارهایی هستند که کیفیت محیطی شهر را نشانه رفته‌اند که بحق یکی از کمبودهای شهر تهران بوده است. اما همان طور که گفتم، اجرای این دو شعار به سادگی امکان‌پذیر نیست. مثلا «زیست‌پذیری» مجموعه‌ای عوامل زیست‌محیطی و اکولوژیکی شهر را شامل می‌شود که به آنها خدشه وارد شده است. برای تحقق این امر در شهری مانند تهران باید گروه‌های حرفه‌ای، زیست‌پذیری را برای شهرداری عمیقا تدوین و تببین کنند. در واقع این موضوع، موضوع پیچیده‌ای است که برای اجرای آن برنامه‌هایی متنوع و البته هزینه‌های گزافی باید صرف شود. از سویی «مشارکت‌پذیری شهروندان» حتی از «زیست‌پذیری» نیز غامض‌تر و پیچیده‌تر است. مثلا وقتی که گفته می‌شود شهرسازی مشارکتی، یعنی شهرسازان به عنوان کارشناسانی که «شهرسازی» را می‌شناسند، در اداره و توسعه شهر به کار گرفته شوند. یا اینکه به مردم به عنوان منابعی که می‌توانند عوارض پرداخت کنند و بودجه و درآمد شهرداری را تضمین کنند نگاه نشود بلکه به معنای واقعی به آنها به عنوان شهروندانی نگاه شود که بتوانند نظرات‌شان را مطرح کنند،‌و این دیدگاه‌ها واقعا از سوی مدیران شهری استفاده شود. اما الان چنین چیزی رخ نداده است. به عنوان نمونه، تکنوکرات‌های شهرسازی در شهر تهران به راحتی و در جایگاهی درست، به کار گرفته نشده‌اند. درحالی که به کارگیری متخصصان باید به شیوه‌های سالم و نه رابطه‌ای و از طریق «سالم» صورت گیرد وگرنه نتیجه همین شهرداری امروز تهران می‌شود که حداقل ١٠ برابر مورد نیاز، نیروی انسانی دارد.

١٠ برابر؟ این آمار خیلی اغراق‌آمیز نیست؟

نه... براساس بررسی‌های انجام شده، سازمانی مانند شهرداری تهران نباید بیش از ٧ هزار نیرو داشته باشد، در حالی که براساس اعلام خود شهرداری الان به روایتی بیش از ٦٨ هزار نیرو در شهرداری حقوق می‌گیرند. این حجم از نیروی انسانی باعث شده تا نه تنها بخش اعظمی از درآمد شهرداری صرف پرداخت حقوق‌های این پرسنل شود، که حتی شهرداری برای به کارگیری آنها نیز با مشکل مواجه است و نمی‌داند با آنها چه باید بکند !

خب با این تفاصیل، شهرداری از چه محلی باید کسب درآمد کند؟ به عبارتی چه منبعی می‌تواند جایگزین سهم بزرگ شهرسازی در بودجه شهرداری باشد ؟

از زمانی که شهرداری یا همان بلدیه در تهران شکل گرفت، تامین درآمد آن، مراحل مختلفی را پشت سرگذاشته است. اما شاید بهترین عملکرد آن به دهه ٤٠ برگردد. یعنی زمانی که کشور هنوز وابسته به درآمد نفت نشده بود. در این دهه بودجه شهرداری از محل منابعی مثل عوارض سوخت یا عوارض وضع شده برای بعضی کالاها تامین می‌شد که بعضی از آنها مستقیما و برخی به صورت غیرمستقیم و از طریق وزارت کشور به حساب شهرداری تهران واریز می‌شد. اما بالا رفتن درآمدهای ناشی از نفت باعث شد تا شهرداری‌ها به صورت منفی متحول شوند. یعنی شهرداری‌ها درآمدهای سنگینی را به دست آوردند که دولت آنها را پرداخت می‌کرد. این رویه تا دهه ٦٠ یعنی زمانی که اعلام شد، شهرداری‌ها باید به صورت خودکفا اداره شوند، ادامه داشت. طرحی که بیراهه‌ای برای شهرداری‌ها بود. من همان زمان و در عنفوان جوانی شهردارمهریز یزد بودم. همانجا بارها اعلام کردم که نباید در مورد خودکفایی شهرداری‌ها شتابزده عمل کرد بلکه باید روی آن فکر کرد و حساب شده گام برداشت. اما متاسفانه... ! نتیجه این تصمیم، آغاز شهرفروشی در شهرهای بزرگ بود که ابتدا از اصفهان آغاز شد و بعد به تهران و سایر کلانشهرها نیز رسید.

اما من هنوز جواب سوالم را نگرفته‌ام. اینکه بالاخره شهرداری‌ها چطور باید بودجه و درآمد خود را تامین کنند ؟

روش‌های مختلفی برای این مساله وجود دارد. مثل اصلاح ساختار برخی از فعالیت‌ها در شهرداری. مانند دفع زباله. حتما می‌دانید که بخش زیادی از بودجه شهرداری صرف جمع‌آوری و امحا و... زباله و بخش خدمات شهری می‌شود درحالی که می‌توان با تدابیری عملی و ساده، این بخش را کاملا خودکفا کرد. منبع بعدی، منابع مالیاتی است. در تمام دنیا شهرداری‌ها منابع مالیاتی ثابتی دارند که به عناوین مختلفی شناخته می‌شوند. منابعی مثل حق سکونت، عوارض بهره‌برداری از شهر و... اما واقعیت این است که سامانه مالیاتی شهرداری تهران مشکل دارد و به همین دلیل این نهاد نمی‌تواند بخش قابل توجهی از بودجه‌اش را از محل درآمدهای مالیاتی تامین کند. درحالی که اگر این ساختاراصلاح شود، بسیاری از مشکلات مالی شهرداری حل خواهد شد. الان در اکثر کشورهای جهان مالیات‌های وضع شده به سه دسته ملی، منطقه‌ای و محلی تقسیم می‌شوند که شهرداری‌ها بودجه‌شان را از درآمدهای محلی تامین می‌کنند.

فکر می‌کنید مدیریت واحد شهری نیز بتواند به این مساله کمک کند؟

صددرصد. البته این به آن معنا نیست که همه کارها را به شهرداری بدهیم بلکه منظور نظارت عالیه شهرداری برسازمان‌های فعال در شهر است. به عبارتی سازمان‌هایی مثل آب و برق و گاز و بهداشت و... مستقلا به کار خود ادامه می‌دهند و درآمد و هزینه‌های خودشان را دارند ولی نظارت برچگونگی عملکرد آنها برعهده شهرداری است. اگر چنین شود، شهرداری از بخش اعظمی از مشکلاتی که امروز با آنها دست به گریبان است رهایی پیدا خواهد کرد و شهر بهتر و روان‌تر اداره خواهد شد.

و درنهایت اگر بخواهید وضعیت کنونی تهران را در جمله‌ای کوتاه خلاصه کنید، چه می‌گویید؟

فقط همین قدر بگویم که اگر در کوتاه‌مدت دولت به شهرداری کمک نکند، شهرداری با معضلاتی جدی روبه‌رو خواهد شد. اینهم فقط مختص شهرداری تهران نیست بلکه تمام شهرداری‌ها با آن دست به گریبان خواهند بود. حال تو خود حدیث مفصل بخوان زاین مجمل.

براساس بررسی‌های انجام شده، سازمانی مانند شهرداری تهران نباید بیش از ٧ هزار نیرو داشته باشد، در حالی که براساس اعلام خود شهرداری الان به روایتی بیش از ٦٨ هزار نیرو در شهرداری حقوق می‌گیرند. این حجم از نیروی انسانی باعث شده تا نه تنها بخش اعظمی از درآمد شهرداری صرف پرداخت حقوق‌های این پرسنل شود که حتی شهرداری برای به کارگیری آنها نیز با مشکل مواجه است و نمی‌داند با آنها چه باید بکند !

حتما می‌دانید که بخش زیادی از بودجه شهرداری صرف جمع‌آوری و امحا و... زباله و بخش خدمات شهری می‌شود درحالی که می‌توان با تدابیری عملی و ساده، این بخش را کاملا خودکفا کرد.

بیش از ٤٠٠ هزار واحد مسکونی خالی از سکنه در تهران داریم که روی دست مالکان آن مانده است. وضعیت مراکز تجاری ما نیز بهتر از این نیست. پیش بینی می‌شود اگر تجاری‌سازی به همین وجه ادامه پیدا کند، تا ١٠ سال آینده ٥٠٠ واحد بزرگ تجاری در تهران خواهیم داشت که این واقعا نگران‌کننده است.

منبع: اعتماد

   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   اخبار ایران و جهان  
  استقبال بی‌نظیر از اجرای شهریور ۹۸ ارکستر سفیدکوب مطابق انتظار ما بود

  سارق اطلاعات کارت‌های بانکی شهروندان دستگیر شد

  لایحه تامین امنیت زنان تا نیمه شهریور از دستگاه قضایی به دولت می‌رود

  پشت‌پرده سرقت خودروهای لوکس توسط دختر پولدار

  سکه به ۴ میلیون و ۴۵ هزار تومان رسید

  تداوم هوای گرم در بیشتر نقاط کشور

  اعترافات یک قاتل / قتل همسر بخاطر پول

  جزئیات جلسه غیرعلنی مجلس درباره قیمت بنزین از زبان لاریجانی

  چرا ماکارونی و خرما گران شد؟

  اسامی پربارش‌ترین استان‌ها طی دو روز آینده

 
 
 
::  پیوندها ::  نسخه تلکس
© شهردارآنلاین 1392
info@shahrdaronline.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار
  خبر فوری: بازدید سرزده شهردار تهران از محل احداث ساختمان پلاسکو