ارسال خبر   |  پیوندها   |  جستجوی پیشرفته    موبایل   |  RSS   |  تلکس  
شهردار آنلاین
 خانه    شهرداری و شورا    زیر پوست شهر    دیدگاه    درباره ما    ارتباط با ما  
دوشنبه، 28 خرداد 1397 - 04:11   
  سرخط اخبار:  
   آخرین اخبار  
  برنامه‌ای برای مقابله با بیابان‌زایی نداریم
  برخوردباالقای تفکرمردسالارانه درشهرداری
  استقرار18دیده بان در پارک جنگلی آبیدر
  انتشارنام دریافت کنندگان طرح ترافیک خبرنگاری
  افزایش 12.5 درصدی خدمات الکترونیک
  خدمات مشاوره و آموزش‌های رایگان به نوجوانان
  قدردانی برای تغییردیوارنگاره میدان ولیعصر
  تصمیم‌گیرنده نهایی در مورد ساخت پلاسکو شهرداری است/بنیاد مستضعفان درخواست‌های بیشتری دارد
  پلاسکو، نماد یک ساختار خراب است
  اصفهانی هاصرفه جوترین مردم کشورهستند
  شرایط حذف کنکور
  دارندگان سکه‌های پیش‌فروشی بخوانند
  سند«تربیت جنسی»جایگزین ۲۰۳۰ شود
  نوسازی ۱۸هزار اتوبوس
  انجام ورزش صبحگاهی در ۸۰ بوستان تبریز
  افزایش 12.5 درصدی تعرفه خدمات دفاتر الکترونیک شهر
  حق شناس در واکنش به اظهارات استاندار تهران:شنیدن این سخنان از یک مقام مسئول دور از ذهن است
  هپاتیت B در ایران حذف می شود
  مشاهده یوز ایرانی در قصرشیرین
  افزایش ساعت اجرای طرح ترافیک درمشهد
  کاهش اعتمادو امیدبه آینده ازمشکلات جامعه
  کارگران شهرداری خواستارپرداخت حقوق معوقه خودشدند
  کج‌شدن مقبره شاه‌ عبدالعظیم
  درخواست شورابرای دیداربامقام معظم رهبری
  جمع آوری۴۲متکدی ازسطح شهرکرمان
  جمع آوری اطلاعات جمعیتی مناطق ناکارآمد
  تذکرعضوشورابه توقف پروژه بوستان زندگی
  تحقق توسعه نشاط اجتماعی
  گود جدیدی به نام پلاسکو
  پشت‌پرده مال‌ها و مبادلات اقتصادی آن نگران کننده است/سازه‌های متخلف بزرگ را باید تخریب کنیم
  در زمان مدیریت اصولگرایان از بیلبوردها برای نشان دادن شکاف جنسیتی استفاده می‌شد/ شهروندان برای ارتقاء زندگی خود به فرهنگ سازی نیاز دارند
  هزینه کردن برای آموزش و پرورش آینده کشور را تضمین می کند
  دستان خالی زلزله‌زده‌ها و کمک‌های بلوکه‌شده در حساب سلبریتی‌ها
  بلیت 95 هزار تومانی پخش فوتبال در برج میلاد
  کرمانشاه در حال پیر شدن
  مشکل تسهیلات یارانه ای برای بازآفرینی شهری
  حساسیت نسبت به رعایت حقوق شهروندان
  جمع آوری تابلوهای غیرمجاز بانک ها
  ادامه توسعه کرمان
  شورای شهر مسئولیتی در رابطه با پلاسکو ندارد/مالک تشخیص می دهد چه کاری انجام دهد
  جاسوسی آلمانی ها در خاک اتریش
  افزایش کلینیک های حقوق شهروندی
  جدایی علی کریمی از سپاهان
  همه دردسرهای سگ های «پردیس»
  بازگشت ساعات اجرای طرح ترافیک به حالت عادی
  وجود۷۰۰پروژه نیمه تمام در استان قزوین
  ادامه قطع درختان مجموعه ورزشی آزادی
  زدوبند درسیستم ارجاع کارنظام مهندسی
  برنامه خاصی برای تقابل با اسپانیا داریم
  تاب آوری؛ مرز میان شرایط اضطرار و بحران
  معجزه فوتبال
  در سوگ هجرت مردی که نگران ایران بود
  کنکور مانع اجرای سند تحول بنیادین
  بازگشت امید به جامعه با پیروزی تیم ملی
  برگزاری مجمع عمومی اتوبوسرانی
  گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و ماکرون
  ترامپ به اون شماره داد!
  فعلا منتظر کاهش سود بانکی نباشید
  تساوی فرانسه و استرالیا در نیمه نخست
  خاتون آبادیکی ازآلوده ترین دشت های ایران
  بارش شدید باران و تگرگ در ارومیه
  معروف با قلب خود بازی کرد
  ایران شگفتی جام جهانی است
  اعلام زمان فروش بلیت قطارهای تابستانی
  فروش۴۰۰میلیونی سینمادربازی ایران مراکش
  آغازتوزیع کارت کنکور۹۷ازسوم تیر
  برنامه تمرینى امروز شاگردان کى روش
  فعالیت9انجمن تخصصی درشهرداری کرمانشاه
  گام امید بخش برای مقابله با زلزله
  غول‌کشی والیبال ایران با شکست لهستان
  گرفتن ورودی ازشهروندان برای تماشای فوتبال
  تدارک شهرداری برای نشاط اجتماعی
  تجمع تاکسی‌هامحدوده مرکزشهرمرند
  زمین های بوستان ولایت همچنان بلاتکلیف
  سخن شهردار کرمان با کارکنان شهرداری
  سیلاب3فوتی و۴مفقودی برجای گذاشت
  کمیته‌های نمای ساختمان‌هاقانونمند شوند
  مترو امن ترین مکان در هنگام حوادث/مدیریت واحد بحران در انتظار نظر دولت و مجلس
  زمینهای بوستان ولایت همچنان بلاتکلیف است
  تردید در کارآمدی قانون ماده صد /پیش‌ فرضی در مورد تخلفات ایران مال نداریم
  دمای هوای کشور افزایش می یابد
  کیفیت هوای تهران با شاخص69سالم است
  گلایه پیکه از کریستیانو رونالدو
  زمان توزیع کارت کنکور اعلام شد
  رنو در ایران می‌ماند
  وضعیت سلامت سبزیجاتِ تهران
  واگذاری۵۰۰۰تاکسی به فرزندان ایثارگر
  اجرای دستورالعمل‌های کاهشی سفیدبالک‌ها
  بهینه سازی مدیریت ترافیکی شمال تهران
  گوگل پیروزی تیم ایران را تبریک گفت
  کی روش: جنگیدیم و بردیم
  جشنواره گل و گیاه در پره سر برگزار شد
  روحانی: بچه‌ها مچکریم
  تهران تاب آوری کافی ندارد
  تبدیل "تئاتر نصر" به پاتوق اهالی تئاتر
  تبریک شهردارتهران به مناسبت پیروزی تیم ملی
  محمد بن سلمان آفتابی شد
  رهبر طالبان پاکستان کشته شد
  واکنش علی اعطابه کلنگ زنی پلاسکو
  مالک پلاسکو مجوزهای لازم را برای احداث بنای جدید نگرفته است/شروع پروژه خلاف قانون است
  محمد علیخانی:نمی‌خواهیم اسمش را بیاوریم/ پروژه دستوری در تهران زیاد است
  دفن زباله های جایگاه سقزباتاخیرانجام می شود
  برنامه بازی‌های روز دوم جام جهانی
  «قاضی» در خراسان‌شمالی لرزید
  واکنش ابتکار به یک تصویر
  تماشای بازی‌های جام جهانی درمشهدباز هم درفضای بسته
  یارانه خردادماه قابل برداشت شد
  زمان استقلال شهرری فرا رسیده است
  جوجه‌‌های رنگی‌ عامل انتقال بیماری هستند
  ایجاد گذر کتاب در قلب فرهنگی پایتخت
  مکان‌های اعلام شده ربطی به اعتراضات خودجوش ندارد/در مورد اعتراضات باید بازنگری صورت بگیرد
  ابراز رضایت نمازگزارن از خدمات شهرداری
  جابجایی۱۷۱هزارمسافر توسط مترو
  مراسم عید بدون هیچ حادثه ای برگزار شد
  توزیع صبحانه ساده درمیان نمازگزاران مصلی
  ترافیک در راه های البرز پرحجم شد
  هوای تهران سالم است
  عربستان با فوتبال به مغرب خیانت کرد
  لزوم استقلال شهرستان ری
  ارسال صدای "استیون هاوکینگ" به فضا
  تیم ملی ایران برنده بازی با مراکش می‌شود!
  مدیریت شهری فردیس وحدت رویه داشته باشد
  پاکسازی کامل مصلی تهران تا ۱۲ ظهر
  چرایی اجرای "پیاده‌راه‌ ۱۷ شهریور"
  پاکسازی کامل مصلی تهران تا ۱۲ ظهر
  AFC،عید سعید فطر را تبریک گفت
  قراردادfatfبرای کشوربسیارخطرساز است
  اطعام یکصد نفر از ایتام کلانشهر رشت
  تهران گرم‌ می‌شود
  کدگذاری پارک آبیدر به۷منطقه
  ترافیک نیمه‌سنگین درمحور کرج_چالوس
  تصویرمیدان ولیعصر را شبانه جمع کنند
  آذین‌بندی میادین و معابر اصلی منطقه 6
  ملت ایران خسته و ناامید نیست
  سلطانی فرواردشهرسن پترزبورگ شد
  استفاده90درصدروستاییان ازخدمات دهیاری ها
  ساخت نخستین پارک ورزش خانواده دریاسوج
  سالن های ورزشی کرمانشاه رایگان شدند
  آیت‌الله سیستانی روزشنبه راعیداعلام کرد
  مصرف آب خراسان رضوی3برابراستانداردجهانی
  سرانجام گودبرج میلاددرانتظارساختمان پلاسکو
  ریشه‌یابی بی رغبتی اعضای سندیکای لوله و پروفیل برای مشارکت در «مجمع»
  امیدی به مصوبه جدید دولت در مورد واردات ته‌لنجی نداریم/دسترسی ما به دلار دولتی قطع شده است
  لیست املاک واگذار شده به شورا گزارش نمی‌شود
  استفاده غیرقانونی ازکودکان در محیطهای نا ایمن
  کاوه حاج علی اکبری مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران شد
  مشکلات شهروندان منطقه 6 بررسی شد
  پیامدهای تعطیلی ادامه دار فرودگاه رامسر
  عربستان فوتبال را نیز سیاسی کرد
  تجهیزبوستان های پایتخت به میزهای شطرنج
  تجربه های گذشته درساخت وسازهانشود
  نخست‌وزیر گرجستان استعفا کرد
  تجهیز۸ نقطه از شهر یزد به وای فای
  ملی‌پوشان فوتبال وارد سن پترزبورگ شدند
  سکونت۱۲۶هزارنفردربافت‌های فرسوده گرگان
  شکست شوراوشهرداربه نفع اهوازنیست
  مرمتِ سرای حافظیه و قیصریه بروجرد
  پیش بینی۴۰۰۰جای پارک خودرودراطراف مصلی
  ناکارآمدی در پیشگیری از تخلفات ساختمانی
  افزایش۹۰هکتاری فضای سبز منطقه۲۲تهران
  نمی توانیم برای هر درخت نگهبان بگذاریم!
  استفاده رایگان شهروندان از پارکینگ بیهقی
  علت لغو جشنواره محیط زیست
  دفن روزانه 400 تن زباله در سایت برمشور
  پروژه های عمرانی در معرض قضاوت مردم
  انتقال دست فروشان به بازارچه های روز
  برپایی جشنواره ضیافت خوبان در بوستان لاله
  کاهش 80 درصدی قدرت خرید مردم
  جمع آوری3هزارتن نخاله از معابر کهریزک
  روابط سنتی مانع توسعه اردستان است
  تذکرعضو شورا نسبت به قطع درختان
  نماز عید فطر در بنای تاریخی مصلی مشهد
  توقف طرح سد هراز زیرسایه زباله شهر آمل
  بازآفرینی سالانه 270 محله در کشور
  بازآفرینی سالانه 270 محله در کشور
  استقرار135آتش نشان در48نقطه مصلاتهران
  نامگذاری یک میدان قزوین به سه هزار شهید
  وجود 1130هکتاربافت فرسوده درلرستان
  یاسوج آماده میزبانی ازگردشگران درعیدفطر
  13محله ی قزوین درهدف طرح بازآفرینی شهری
  فراخوان دومین جشنواره عکس «عید نیایش»
  نصب تلویزیون اتوبوسی جام جهانی درگرگان
  شکل گیری تیم بازرسی نامحسوس حقوق شهروندی
  شهرداری کرج تذکرات را نادیده می گیرد
  تخصیص10درصدبودجه احداث تراموادررشت
  توضیحات دانشگاه تهران درموردطرح شهردانش
  برخی معابر کرج گره کور ترافیکی دارند
  رفع مشکل زباله مازندران تاپایان دولت دوازدهم
  افزایش سهمیه طرح ترافیک خبرنگاران وعده انتخاباتی مکارم بود
  شهرداری برای جلب اعتماد شهروندان کار اجرایی کند/مردم باید از چگونگی هزینه کرد مالیات پرداختی اطمینان داشته باشند
  "وَلَشت" در مسیر نابودی
  اولویت، اتمام پروژه‌های نیمه‌تمام است/رییس دفترم را با نگاه تولید ثروت برای شهر انتخاب کردم
  اداره تهران ماهانه هزار میلیارد هزینه دارد
  طرح شورا برای ساماندهی صندوق ذخیره کارکنان شهرداری
  مدافع سرسخت شکار پست گرفت
  آموزش و پرورش هیچ زیرساختی برای مبارزه با اعتیاد ندارد/مصوبات مسئولان در حد کاغذ بازی است
  جمع آوری کودکان کار پاک کردن صورت مسئله است/ اعتماد این کودکان را جلب کنید
  اگر در محل تجمعات پلیس شهروندان را محاصره کند کسی خوشحال نمی‌شود/آینده مشخص می کند مکان تجمعات مناسب است یا خیر
  تنش آبی از شالیزارهای مازندران گذر کرد
  ایران میزبان یک میلیون پناهنده است
- اندازه متن: + -  کد خبر: 40064صفحه نخست » آخرین اخبارسه شنبه، 21 شهریور 1396 - 17:30
سیدفریدقاسمی
سرگذشت مطبوعات در ایران
سرگذشت مطبوعات در ایرانشهردارآنلاین: جامعه ایرانی، روزنامه را در حالی تجربه کرد که با جهان خارج از خودش از نظر توسعه فرسنگ‌ها فاصله داشت؛ توسعه‌ای که با مطبوعات حالت جدی‌تری به خود گرفت. مطبوعاتی که گام‌های آغازین را برمی‌داشت و تلاش بر آن بود که حساسیت دربار شاهان مستبد قاجار را برنینگیزد. در این میان قشر مطبوعاتی و افرادی که با دشواری بسیار به این راه قدم گذاشتند، با تحمل مشقات بسیار توانستند چرخه مطبوعات ایران را فعال نگه دارند. مطبوعاتی که در کشوری جهان سومی نفس می‌کشید و دست و پا می‌زد تا داد و درد مردم و پیشرفت جهان را به گوش شاهان قاجار برساند.
  

جامعه ایران با مطبوعات وارد دنیای جدیدی شد؛ دنیای جدیدی که باید با قلم و نگاهی ایران‌دوستانه به افشای چهره عقب‌مانده وطن می‌پرداخت، البته این کوشش مشفقانه در حالی آغاز شد که شاهان قاجار درک درستی از روزنامه نداشتند و در جامعه نیز درصد پایینی از افراد قادر به خواندن و نوشتن بودند. با این حال آنچه از تاریخ مطبوعات برمی‌آید حاکی از این است که بعضی افراد بی‌سواد روزنامه می‌خریدند و افراد باسواد برای آنها می‌خواندند.

جامعه ایرانی، روزنامه را در حالی تجربه کرد که با جهان خارج از خودش از نظر توسعه فرسنگ‌ها فاصله داشت؛ توسعه‌ای که با مطبوعات حالت جدی‌تری به خود گرفت. مطبوعاتی که گام‌های آغازین را برمی‌داشت و تلاش بر آن بود که حساسیت دربار شاهان مستبد قاجار را برنینگیزد. در این میان قشر مطبوعاتی و افرادی که با دشواری بسیار به این راه قدم گذاشتند، با تحمل مشقات بسیار توانستند چرخه مطبوعات ایران را فعال نگه دارند. مطبوعاتی که در کشوری جهان سومی نفس می‌کشید و دست و پا می‌زد تا داد و درد مردم و پیشرفت جهان را به گوش شاهان قاجار برساند.

شاهانی که تاب سخنان مشفقانه روزنامه‌نگاران را نداشتند و روزنامه را در خدمت خود می‌خواستند و مجالی برای قلم‌فرسایی و مدح سلطنت فارغ از درد و غم جامعه ایرانی. یکی از پژوهشگرانی که دریایی از تاریخ مطبوعات را با خود یدک می‌کشد، سیدفرید قاسمی است که از وی به عنوان حافظه مطبوعات ایران یاد می‌کنند، به مناسبت سالروز تولد استاد قاسمی برآن شدیم تا با وی مروری بر سپیده‌دم مطبوعات در ایران داشته باشیم؛ از زبان وی که سال‌هاست با مطبوعات دیروز و امروز دمخور است، از دل گذشته با امروز پل می‌زند و از قصه‌های دیروز و غصه امروز روزنامه‌نگاران حکایت‌های ناگفته‌ بسیار دارد.

مواجهه دربار قاجار با آغاز روزنامه‌نگاری در ایران چگونه بود؟

روزنامه با دشواری بسیار در ایران به وجود آمد. شاه و دربار تصوری از مطبوعات و روزنامه‌نگاری نداشتند. میرزا صالح ١٨ سال در صف یک نفره صدور مجوز بود. تا بالاخره در دوره محمدشاه و صدارت ملاعباس ماکویی، مشهور به حاجی میرزا آقاسی ایروانی در سال ١٢٥٢ قمری-١٢١٥ خورشیدی موفق به انتشار نشریه شد. میرزا صالح اگرچه از اروپایی‌ها الگوبرداری می‌کرد، اما در همان گام اول پایه‌های ایرانیزه شدن مطبوعات را گذاشت. با متر و معیار امروز نباید دیروز را اندازه‌گیری کنیم. ظرف زمانی را باید در نظر بگیریم. باید متقاعد کردن شاه و صدر اعظم را از هنرهای میرزاصالح قلمداد کرد. محمد شاه از قلم می‌ترسید. هم‌روزگارهای او نوشته‌اند موقعی که ابوالقاسم قائم مقام را حبس کردند محمدشاه که از قدرت قلم بیم داشت گفته بود به او قلم و کاغذ ندهند و اگر مطلبی نوشت برای شاه نیاورند چون باور داشت قلم قائم‌مقام معجزه می‌کند و ممکن است تصمیم او را تغییر دهد.

برخورد ناصرالدین شاه با مطبوعات به چه شکل بود؟

قریب ٥٠ سال ناصرالدین شاه حکومت کرد و شش تن را به مقام صدراعظم رساند که فقط دو نفر به آگاهی عموم علاقه‌مند بودند. چهار نفر دیگر جهالت عامه را پایه بقای خود می‌دانستند. میرزاتقی‌خان امیرکبیر با آن چهار صدر اعظم خلف یا بهتر بگویم جانشینانش تفاوت داشت. میرزاتقی‌خان به روحیه شاه واقف بود. می‌دانست نباید شاه را به روزنامه و روزنامه‌نگاری حساس کرد. انتخاب نام روزنامچه اخبار دارالخلافه طهران در شماره اول و بعد تغییر نام به روزنامه وقایع اتفاقیه، تصمیم گسترده توزیع شهری در آغاز و بعد توسعه کشوری همه نشان از درایت امیرکبیر دارد.

مطبوعات در دوره ناصری چه وضعیتی داشت؟ به عبارتی آیا دولتی بودن مطبوعات در آن دوره باعث شده بود که کارکرد دولتی و محدود داشته باشند؟

به صرف دیدن یک شماره از روزنامه‌های دوره ناصری نمی‌توان حکم کلی صادر کرد و کارنامه یک روزنامه را به کل مطبوعات آن دوره تعمیم داد. به طور کلی روزنامه‌نگاران در بیشتر دوره‌ها محدود بوده‌اند، اما هنر روزنامه‌نگار این است که هدف خود را بین سطرها بزند و پیام خود را به مخاطب برساند.

روزنامه‌نگاران دوره ناصری نیز این گونه بودند. بسیاری از آنچه امروز مفاهیم جدید می‌نامند به وسیله روزنامه‌نگاران به اطلاع عموم رسید. یکی از روزنه‌هایی که در آن دوره می‌توانستند حرف دل‌شان را بزنند اخبار و گزارش‌های خارجی بود. مثلا به بهانه معرفی بلژیک یا ذیل خبرهای آن کشور می‌نوشتند: در مملکت بلژیک مثل بعضی ممالک دیگر آزادی کامل وجود دارد. روزنامه‌نویس‌ها هر چه دل‌شان بخواهد می‌نویسند.

یا درباره حرفه‌ای‌گری روزنامه‌نگارانه در بسیاری از کشورها می‌نوشتند تا شاه و درباری‌ها از یک طرف و مردم در طرف دیگر در جریان باشند که تفاوت از کجا تا کجاست؟ با بررسی آن دوره متوجه می‌شوید که در همان روزگار هم توقیف، بازداشت و محاکمه‌های مطبوعاتی وجود داشته، حالا یک کسی فوق‌العاده یا ویژه نامه سفر ناصرالدین شاه مثلا به فلان شهر را می‌بیند و برای کل مطبوعات آن دوره حکم صادر می‌کند. بله فرمان ممیزی شهامت نوآوری را از روزنامه‌نگاران ایرانی سلب کرد. اما همان روزنامه‌نگاران زمانی بین سطرها خواص را در جریان می‌گذاشتند تا به بدنه جامعه تفاوت‌های ایران و انیران را یادآور شوند. روزنامه‌نگاری دولتی در همه تاریخ ضربه جانکاهی بر پیکر مطبوعات است. معنایش دخالت یک قوه در قوه دیگر است. در این نوع روزنامه‌نگاری تامین نیازهای شاه جای تامین نیازهای مخاطب را گرفته و موجب گسست بیشتر مردم از روزنامه‌ها شد. در همه تاریخ اگر روزنامه نتواند نیازهای مخاطب را برآورده کند، مخاطب بی‌رحمانه روزنامه را رها می‌کند و به سراغ رسانه‌های جانشین می‌رود. با وجود همه مشکل‌ها روزنامه‌نگاران عهد ناصری مطالبی درباب آزادی افکار، آزادی مطبوعات، وظیفه روزنامه‌نگار و فایده روزنامه به چاپ رسانده‌اند. ما باید با اشراف و انصاف درباره روزنامه‌نگاران پیش از مشروطه اظهارنظر کنیم. شاید تنها فردی باشم که صفحه به صفحه همه روزنامه‌های هفتاد سال اول روزنامه‌نگاری را از آغاز تا مشروطیت به دقت دیده‌ام، این حرف‌هایی که می‌زنم حاصل جمع‌بندی شخصی و مبتنی بر پژوهش است.

مخاطبان این روزنامه‌ها چه کسانی بودند؟

ببینید شما باید میزان جمعیت ایران را در آن دوره بدانید. عدد باسوادها را در نظر بگیرید. بعد به این نکته توجه داشته باشید که در کانون‌های ارتباطی عصر قاجار مثل قهوه‌خانه، مسجد و رختکن حمام‌های عمومی با سوادها برای بی‌سوادها روزنامه می‌خواندند. در آن روزگار هم باسوادها روزنامه می‌خریدند و هم بی‌سوادها. بی‌سوادها روزنامه را می‌خریدند و با یک باسواد قرار می‌گذاشتند که در گذرگاه یا کانون‌های ارتباطی برای‌شان روزنامه بخواند. به هر صورت تیراژ روزنامه‌های آن دوره که جمعیت کشور حدود ١٠ (ده) میلیون نفر بود از شمارگان بعضی از روزنامه‌های امروز با جمعیت بیش از ٨٠ میلیون نفر بیشتر بود.

از نظر محتوا مطالب فقط به اخبار، اوضاع دربار، روابط ایران با دولت‌های خارجی اختصاص داشت یا جایی برای پرداختن به زندگی روزمره مردم هم در نظر گرفته شده بود؟

روزنامه‌های آن دوره در مجموع به همه زمینه‌ها و موضوع‌ها می‌پرداختند، البته با زبان آن روزگار. در کتاب سرگذشت مطبوعات ایران، رده‌بندی قالب و مضمون روزنامه‌ها را نوشته‌ام. در کنار اخبار و گزارش‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و هنری، شما می‌توانید خبر ورزشی هم بخوانید مثلا سر خوردن روی یخ که منظورشان اسکی است، یا اخبار حوادث، معرفی کتاب، شعر، داستان، طنز و فکاهه، رویدادها و دستاوردهای علمی. سرآغاز گزارش‌نویسی، مصاحبه، مقاله، نقد و تفسیر و تحلیل، پاورقی، نامه‌نویسی هم به همان روزگار برمی‌گردد.

افرادی که در مطبوعات دوره قاجار قلم می‌زدند، از چه طبقه یا طبقاتی بودند، چه تحصیلاتی داشتند؟ از نظر تحلیل گفتمانی از چه ایده‌ای متاثر بودند؟ از چه دیدگاهی دفاع می‌کردند؟ چه متن‌هایی را در مطبوعات ترجمه می‌کردند؟

پژوهش چاپ نشده‌ای دارم با عنوان فرهنگ ناموران مطبوعات ایران. در این اثر زندگینامه روزنامه‌نگاران و به طور کلی مطبوعاتی‌ها را نوشته‌ام. اگر روزی این کتاب منتشر شود شما خواهید دید که بیشتر مشاهیر و مفاخر تاریخ معاصر ایران یک دوره از زندگی خود را با فعالیت‌های مطبوعاتی و به خصوص روزنامه‌نگارانه گذرانده‌اند. درباره رده‌بندی روزنامه‌نگاران هر دوره کارهایی به انجام رسانده‌ام. مثلا در کتاب «مطبوعات ایران در قرن بیستم» نوشته‌ام به طور کلی نخبگان جامعه ایرانی را می‌توان با یک تقسیم‌بندی سر دستی به خودمحور، دین‌محور، میهن‌محور، نفی‌محور یا به سخن دیگر به خود‌دوست، دین دوست، میهن‌دوست و نفی‌دوست از یکدیگر تفکیک کرد. خودمحورها بر اساس منافع شخصی تصمیم می‌گیرند. دین محورها به دو گروه سنت‌گرا و تجددطلب قابل تقسیم‌اند.

میهن‌محورها را می‌توان به دو گروه باستان‌گرا و دین باور تفکیک کرد که دین‌باورهای میهن‌محور در بعضی زمینه‌ها با دین‌محوران تجددطلب اشتراک نظر داشته‌اند، تا جایی که گاهی مرزبندی‌شان مخدوش می‌شود. نفی‌محورها نیز درصدد نفی‌ همه‌چیز بودند و تلقی و تصورشان این بود که نفی نشانگر پیشگامی و برتری آنهاست. علاوه بر اینها ایران در قرن بیستم نخبگان فن‌محور یا فن‌دوست نیز داشت که سرشان به کار خودشان بود و به کار و فن‌شناسی اهمیت می‌دادند. در هر رده‌ای هم افراطی و معتدل می‌توان دید. در همان کتاب و سایر آثارم درباره روزنامه‌نگاری حرفه‌ای و روزنامه‌نگاری حزبی هم مطالبی نوشته‌ام و خلاصه اینکه روزنامه‌نگاران تاریخ مطبوعات ایران هر دوره هم رده‌بندی شده‌اند. اگر تاریخ مطبوعات آن دوره را به درستی ورق بزنید افراد گوناگون با سطح تحصیل متفاوت، گفتمان‌های متضاد و دیدگاه‌های موافق و مخالف یکدیگر با نگارش‌ها و برگردان‌هایی در همه زمینه‌های موضوعی می‌بینید. زندگی هر یک را باید جداگانه رده‌بندی کرد. مثلا زندگی علی‌اکبر دهخدا ٤ مرحله دارد: روزنامه‌نگاری، سیاست‌ورزی، خارج‌نشینی، انزوا و کتاب‌نویسی و فرهنگ‌نگاری.

ساختار تحریریه در مطبوعات در عهد قاجار به چه شکل بود؟ آیا از این راه درآمدی کسب می‌کردند؟

بیشتر روزنامه‌نگاران روزگار قاجار تنها منبع معیشت‌شان روزنامه بود. البته در دوره محمدشاه از وزارت امور خارجه حقوق می‌گرفتند. در دوره ناصرالدین شاه به ترتیب از وزارت علوم و معارف، اداره روزنامه‌جات و بعدها از وزارت انطباعات حقوق می‌گرفتند. در دوره مظفرالدین‌شاه، چون نشریه خصوصی پدید آمد اداره نشریه‌های خصوصی و پرداخت حقوق روزنامه‌نگاران بر عهده ناشران نشریه‌های خصوصی بود که البته و متاسفانه یارانه هم در همان ایام باب شد. یعنی یارانه مطبوعاتی همزاد انتشار روزنامه‌های خصوصی در ایران است. البته رانت مطبوعاتی پیشینه دیرینه‌تری از یارانه مطبوعاتی دارد. در مطبوعات دولتی هم در عهد مظفری کماکان حقوق روزنامه‌نگاران را وزارت انطباعات می‌پرداخت. پس از مشروطه حال و هوای دستمزد روزنامه‌نگاران به طور کلی تغییر کرد. هر کس هفت تومان پول داشت، چهار تومان کاغذ روسی می‌خرید و سه تومان هزینه چاپ می‌داد و می‌شد مدیر و سردبیر!

تبلیغات و آگهی‌ها تا چه اندازه مطرح بود؟

مدخل آگهی را برای بسیاری از دایره‌المعارف‌ها و دانشنامه‌ها نوشته‌ام. در جلد اول کتاب سرگذشت مطبوعات ایران فصلی را به آگهی اختصاص داده‌ام. مدیر نخستین نشریه ایران در سفرنامه‌اش درباره اهمیت آگهی در مطبوعات انگلیس مطالبی نوشته است. اعلام مطبوعاتی در ایران عمری به بلندی تاریخ روزنامه‌نگاری دارد. آگهی با قیمت‌های سه‌شاهی، پنج‌شاهی، پانصد دینار و قیمت‌های گوناگون دیگر در روزنامه‌های ایران باب شد. انواع آگهی را هم در روزنامه‌های پیش و پس از مشروطه می‌توان خواند. از آگهی اجاره و فروش خانه تا زنجیر و دستبند و چتر و شمع، ساز و پیراهن، از آگهی‌هایی که بعدها به غلط نام‌های مناقصه و مزایده به خود گرفت تا آگهی‌هایی که امروز اسناد تاریخی‌اند. بعضی از آگهی‌ها امروز مرجع محققان است. مثلا چون فهرست درستی از کتاب‌های عصر قاجار منتشر نشده اعلان‌های فروش کتاب یکی از راه‌های آگاهی از نشر کتاب‌های آن دوره به حساب می‌آید و کتاب‌شناسان و کتاب‌پژوهان باید از این منبع بی‌نظیر بهره بگیرند.

نقد یا مخالفت با برخی مطالب روزنامه‌ها چگونه بازتاب پیدا می‌کرد؟

به شیوه‌های گوناگون نقد و نظرها بازتاب داشت. مقاله‌ای درباره سرآغاز جنگ‌های قلمی مطبوعاتی و مقاله‌های دیگری درباره سیر نقد نوشته‌ام. گاهی روال شبیه امروز بود و زمانی هم که روزنامه از چاپ نقد سرباز می‌زد، به وسیله رسانه‌های جانشین نقدها و انتقادها و ردیه‌ها را به اطلاع عموم می‌رساندند. گاهی پاسخ بعضی روزنامه‌ها در رساله‌ها چاپ شده، زمانی در جزوه، اوقاتی به صورت اعلان دیوارکوب، نمونه‌هایی هم موجود است که هنوز نسخه خطی باقی مانده‌اند و تا امروز چاپ نشده‌اند.

علما در رابطه با مطبوعات چه واکنشی نشان می‌دادند؟

موضع عالمان دینی در ارتباط با مطبوعات متفاوت بود. مثلا آخوند خراسانی یک نظر داشت و شیخ فضل‌الله نوری نظری دیگر. نظر بسیاری از عالمان دینی با یکدیگر تفاوت داشت. در مقدمه کتاب اسناد روزنامه‌نگاران و مطبوعات به انضمام اسناد چاپ درباره نظر عالمان دینی در دوره اول مجلس شورای ملی بر اساس اسناد، مشروح گفت‌وگوهای مجلس و دیگر برجای مانده مطالبی نوشته‌ام. مثلا سید عبدالحسین شهشهانی در مجلس اول می‌گوید: روزنامه به منزله حس مشترک است نسبت به سایر حواس در وجود مملکت. اگر بنا شد روزنامه توقیف شود سایر حواس مختل و بی‌نتیجه می‌ماند. یا فردی به نام شیخ ابراهیم در مخالفت با توقیف روزنامه‌ها گفته است: حکم شرعی و مجازات شرعی بر آلات نیست بر صاحب آلات است. آلات معصیت را شرع نفرموده توقیف کنند. مجازات بر آن مقرر فرموده، باید مجازات داد توقیف معنی ندارد. میرزا محمود کتابفروش خوانساری در تایید شیخ ابراهیم می‌گوید که در مغازه پارچه‌فروشی که ٣٠ نفر مشغولند اگر یک نفر خلافی کرد، نباید مغازه پارچه‌فروشی را بست. آن دسته از عالمان دینی که در دوره اول مجلس شورای ملی نماینده شدند همه مجتهد مسلم بودند و بیشترشان توقیف را قتل می‌دانستند و می‌گفتند توقیف روزنامه یعنی قتل! اگر نظرهای عالمان دینی روزگار قاجار وارد یک بانک اطلاعات می‌شد شاید نگاه مهربان‌تری به مطبوعات و روزنامه‌نگاران صورت می‌گرفت.

   
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   پربیننده ها  
  پرونده سریزدی در محاکم قضایی در حال پیگیری است/انتخاب شهردار کرج هنوز قطعی نیست
  تاثیرنوسانات ارزی بر پروژه‌های بزرگ عمرانی
  تصویب اخذفاینانس420میلیون دلاری برای متروتبریز
  انهدام دو تیم تروریستی دیگر در شمال غرب کشور
  طرح تفصیلی کرج نیاز به بازبینی دارد
  اسامی چهار ورزشکار دوپینگی اعلام شد
  خانه مادر و کودک در اردبیل ایجاد شد
  معاینه7دانش آموزحادثه مدرسه غرب تهران
  ساماندهی نیروهای شهرداری شیراز
  تحویل زمین کارخانه بازیافت زباله زنجان
  نصب برچسب های نرخ جدید کرایه تاکسی ها
  پروژه آزادی شهریورماه به اتمام می رسد
  چمن کاری در مشهد متوقف شد
  والیبال ایران مقابل روسیه شکست خورد
  شورای پنجم به دنبال الحاق شهر انزلی به منطقه آزاد
  کامیون حمل خاک در گودال افتاد
  25واحدصنفی متخلف درکرج پلمب شد
  ایمن سازی محل فرونشست زمین زیرگذراستادمعین
  پارک مشاهیر ویترین مفاخر تاریخ معاصر همدان
  وضعیت نامناسب پسماندها در گیلان
  پخش بازی های جام جهانی ازبزرگترین سینمای روباز
  درمان بدون دارو
  نسبت بالای تعدادواحدهای صنفی به جمعیت اصفهان
  رسانه ملی بدون رقیب اما سردرگم در جذب مخاطب
  باور به توسعه
  «تبریز- سهند» همچنان ناتمام
  30 پایه ثابت شهرداری برای تبلیغات مذهبی
  هزینه ی۲میلیاردریالی برای تجهیزساحل دریای نکا
  جشنواره زیباترین سفره های افطاری در قزوین
  تشویق مردان با تسهیل دسترسی به خدمات اجتماعی
  ایجاد ایستگاه مطالعه در بوستان های آستارا
  شیرزاد یعقوبی معاون فرماندار پیشوا شد
  امکان ارتباط مستقیم مردم با فرماندار کرج
  لزوم حفظ منافع ملی
  قد والیبال ایران به برزیل نرسید
  حفظ حریم 17 متری راه آهن شمال
  در انتظار سورپرایز کی‌روش
  انتقاد از اظهارنظرهای غیرعلمی «یاسی اشکی»
  سازمان قطار شهری در رشت افتتاح می‌شود/شکست پروژه مترو به دلیل مشکلات محاسباتی بود
  ۹۰میلیارد تومان هزینه بازآفرینی محلات شهری
  بودجه۳ماهه نخست سال شهرداری گرگان محقق نشده است
  تبلیغات ضربتی همدان برای اجلاس جهانی گردشگری
  مکانی برای اعتراض
  افزایش نرخ کرایه تاکسی در کرمانشاه
  منکران و مجرمان در وصف میان‌مایگی
  اقتصاد ایران بستر رشد ۲رقمی را دارد
  نه به جامعه مدنی؟!
  12میلیارد ریال برای مسیرگشایی خیابان ارتش
  ظریف عازم آفریقای جنوبی شد
  گشایش بازارچه‌های مرزی کردستان به روی پیله‌وران
  تعویض سنگ مزار ۱۲۰ شهید قزوین
  تعریض خیابان شهید قرنی بیرجند
  اعمال قانون تاکسی های اینترنتی فاقد مجوز
  تغییر کاربری فضاهای سبز و ساخت مراکز تجاری در تبریز/تیشه بر ریشه فضای سبز در تبریز
  آغازمرحله عملیاتی نظارت برتاکسی های اینترنتی
  برگزاری مسابقات ورزشی بومی-محلی درتبریز
  مشاور اقتصادی ترامپ سکته کرد
  بازار آمد و رفت ها در سازمان ورزش شهرداری
  دیدار ترامپ و کیم جونگ اون با یکدیگر
  نامگذاری یک میدان قزوین به سه هزار شهید
  انتقال دست فروشان به بازارچه های روز
  نمی توانیم برای هر درخت نگهبان بگذاریم!
  تخصیص10درصدبودجه احداث تراموادررشت
  تذکرعضو شورا نسبت به قطع درختان
  یاسوج آماده میزبانی ازگردشگران درعیدفطر
  نخست‌وزیر گرجستان استعفا کرد
  توقف طرح سد هراز زیرسایه زباله شهر آمل
  نماز عید فطر در بنای تاریخی مصلی مشهد
  پیامدهای تعطیلی ادامه دار فرودگاه رامسر
  رفع مشکل زباله مازندران تاپایان دولت دوازدهم
  عربستان فوتبال را نیز سیاسی کرد
  بازآفرینی سالانه 270 محله در کشور
  نصب تلویزیون اتوبوسی جام جهانی درگرگان
  مرمتِ سرای حافظیه و قیصریه بروجرد
  شهرداری کرج تذکرات را نادیده می گیرد
  ملی‌پوشان فوتبال وارد سن پترزبورگ شدند
  تجهیزبوستان های پایتخت به میزهای شطرنج
  روابط سنتی مانع توسعه اردستان است
  وجود 1130هکتاربافت فرسوده درلرستان
  بازآفرینی سالانه 270 محله در کشور
  تجربه های گذشته درساخت وسازهانشود
  گزارش کامل تاثیر تحریم ها در بخش شهری به زودی در دسترس عموم قرار می گیرد/در تولید واگن مترو و قطعات اتوبوس خودکفا هستیم
  جدایی علی کریمی از سپاهان
  مشکلات شهروندان منطقه 6 بررسی شد
  اگر در محل تجمعات پلیس شهروندان را محاصره کند کسی خوشحال نمی‌شود/آینده مشخص می کند مکان تجمعات مناسب است یا خیر
  تهران گرم‌ می‌شود
  ریشه‌یابی بی رغبتی اعضای سندیکای لوله و پروفیل برای مشارکت در «مجمع»
  سلطانی فرواردشهرسن پترزبورگ شد
  اطعام یکصد نفر از ایتام کلانشهر رشت
  محمد بن سلمان آفتابی شد
  بنیاد مستضعفان به درختان املاکش بی‌توجه باشد، برخورد قانونی می‌کنیم/نگهداری از باغات وظیفه ملی است
  کمیته امداد، ستاد اجرایی و بنیاد شهید در نگهداری باغات و درختان تهران کوتاهی کرده‌اند/برای باغات تغییر کاربری‌های جدیدی تعریف می‌کنیم
  آیت‌الله سیستانی روزشنبه راعیداعلام کرد
  ترافیک نیمه‌سنگین درمحور کرج_چالوس
  ارسال صدای "استیون هاوکینگ" به فضا
  ساخت نخستین پارک ورزش خانواده دریاسوج
  تیم ملی ایران برنده بازی با مراکش می‌شود!
  AFC،عید سعید فطر را تبریک گفت
  مدیریت شهری فردیس وحدت رویه داشته باشد
  ایجاد گذر کتاب در قلب فرهنگی پایتخت
 
 
 
::  پیوندها ::  نسخه تلکس
© شهردارآنلاین1396
info@shahrdaronline.com
پشتیبانی توسط: خبرافزار
  خبر فوری: جلسه بررسی استعفای شهردار تهران آغاز شد