شهردارآنلاين :: پايگاه جامع خبري مديريت شهري : براي تهراني‌ها يك آسياب آبي در يوسف‌آباد باقي مانده است
یکشنبه، 30 دی 1397 - 12:49 کد خبر:59669
شهردارآنلاين: معاون ميراث فرهنگي تهران گفت:‌ تهراني‌ها بدانند در خيابان يوسف آباد، يك آسياب آبي ۱۵۰ ساله است كه كاملا سالم است و كارهاي مرمتي آن توسط مالك خصوصي انجام شده.


 شايد اگر از هريك از شهروندان تهراني بپرسيم كه آيا مي‌دانند در شهرشان، هنوز هم آسياب آبي وجود دارد كه گندم‌ها را آرد مي‌كند، با چشمان متعجب و گرد شده به شما نگاه كنند و بگويند "مگه داريم....!!"

اين آسياب كه قدمتش به دوره قاجار مي‌رسد، حدفاصل خيابان ۵۱ و ۵۳ يوسف آباد در پاركي كوچك واقع شده. اين آسياب در سوم خردادماه ۱۳۸۶ با شماره ۱۹۱۷۰ به عنوان يكي از آثار ملي ايران به ثبت رسيد، اين روزها با پايان مراحل مرمتي آن، مورد بهره‌برداري قرار گرفته و مي‌توان براي بازديد از آن سري به آسياب موزه در خيابان يوسف آباد زد.

محسن‌ شيخ الاسلامي (معاون ميراث فرهنگي تهران) با اشاره به آنكه كار مرمت آسياب آبي يوسف‌آباد بيش از يك سال طول كشيد، گفت: اين اثر تاريخي بعد از مرمت، براي بهره‌برداري موزه‌اي آماده شده است و پيشنهاد مي‌كنم همه براي ديدن آن بيايند. تهراني‌ها بدانند در خيابان يوسف آباد، يك آسياب آبي ۱۵۰ ساله است كه كاملا سالم است و كارهاي مرمتي آن توسط مالك خصوصي انجام شده.

به گفته او، مالك تصميم دارد اين مكان را تبديل به موزه كند و از آنجا كه اين ملك يك سازه آبي است، احتمالا تبديل به موزه‌اي براي نمايش ادوات مرتبط با آب خواهد شد. درواقع قصد داريم ضوابط موزه‌اي را براي اين بنا اجرايي كنيم و اين مجموعه تبديل به موزه خصوصي در تهران مي‌شود.

شيخ‌الاسلامي درخصوص هزينه‌اي كه صرف مرمت و بازسازي آسياب آبي يوسف‌آباد شده است، گفت: تاكنون مالك بيش از ۶۰۰ ميليون تومان هزينه كرده و دولت نيز حدود ۱۵۰ ميليون تومان مشاركت كرده است. در اين ميان مرمتي كه انجام شده زير نظر كارشناسان مرمتي سازمان ميراث فرهنگي انجام شده و قابل تاييد است. حتا مي‌توان شاهد شيوه‌هاي بديع، خاص و خلاقانه در حوزه مرمت اين بنا بود.

يادگاري كه از چنگ تخريب نجات داديم

سيداسماعيل عجايبي فرزند مرحوم حاج عجايبي كه مالك اصلي اين آسياب آبي است، درخصوص چرايي و چگونگي مرمت اين بناي تاريخي گفت: اين بنا، يادگاري از پدرم بود و باتوجه به آنكه زندگي شهرنشيني درصدد تخريب بناهاي تاريخي برآمده، ما برآن شديم تا طرح احيا آن را تهيه كنيم و پس از مرمت، آن را به يك مكان توريستي تبديل كنيم. اين بنا نشان از خلاقيت ايراني‌ها دارد چنانكه از انرژي آب بهره مي‌گرفتند و چرخ سنگ آسياب را مي‌چرخاندند و گندم را تبديل به آرد مي‌كردند.

او هدف از احياي آسياب آبي يوسف آباد را آشنايي نسل آينده با معماري چنين بناهايي و آشنايي با چگونگي فعاليت مكانيز اين بنا عنوان كرد و ادامه داد: در گذشته بدون آنكه به موتور يا صرف انرژي‌هاي فسيلي باشد، مكانيزي تعريف كرده بودند كه بتوانند گندم را آرد كرده و از آن نان تهيه كنند. قرار است تا اين روند مجدد راه‌اندازي شود اما به صورت سمبليك خواهد بود.

عجايبي با اشاره به آنكه درصدد كسب درآمد از اين مجموعه تاريخي است، خاطرنشان كرد: اين ملك در قالب آسياب موزه به بهره‌برداري خواهد رسيد و آنچه در آن است به يادگار باقي خواهد ماند. البته احتمالا يك چايخانه نيز در كنار اين موزه، فعاليت خود را آغاز خواهد كرد و به ارائه انواع دمنوش‌هاي گياهي و سنتي خواهد پراخت.

مالك آسياب آبي يوسف آباد درخصوص اشيائي كه در اين موزه به نمايش گذاشته خواهد شد، گفت: گاوآهن، چرخ خرمن، سنگ آسياب و ابزارهايي كه براي آرد كردن گندم‌ها توسط آسياب آبي به كار گرفته مي‌شد براي نمايش در اين موزه تهيه شده و درصدد افزايش تعداد اشياي موزه‌اي هستيم. هر آنچه كه به كاشت، داشت و برداشت گندم ارتباط پيدا كند در اين موزه به نمايش گذاشته خواهد شد. حتا دوست داريم كه مجسمه‌هايي بسازيم كه روند و چگونگي تبديل گندم به آرد و استفاده از آسياب آبي را نشان دهد.

او درخصوص مشكلات و چالش‌هايي كه براي احياي اين آسياب موزه با آن روبه رو بودند، گفت: طي سال‌هاي گذشته با مشكلات زيادي دست و پنجه نرم كرديم چراكه شهرداري مدعي و خواهان اين ملك بود چراكه گفته مي‌شود اين ملك روي تونل رسالت قرار دارد، اما توانستيم اين ملك را ثبت ملي كنيم و درصدد مرمت آن برآييم.

بنابراين گزارش، در كنار آسياب آبي يوسف‌آباد كه به «آسياب كوچيكه» معروف بود، آسيابي چند برابر بزرگتر از آن به نام «گاوميشي» وجود داشت كه هنوز تنوره‌اش با ۱۴ متر عمق در خانه‌اي رو به روي آسياب يوسف‌آباد باقي مانده است.

آب اين آسياب‌ كه در حال حاضر حدود ۲۵۰ متر مربع مساحت دارد، از كوه‌هاي شميرانات مي‌آمد و هر دو آسياب را مي‌چرخانده و در مسير خود به دوراهي يوسف آباد و پايين‌تر به بهجت آباد مي‌رفته و در مسيرش بازهم آسياب‌هاي ديگري را مي‌چرخانده تا اينكه دشت‌هاي پايين تهران را آبياري مي‌كرد.

اين آسياب تا ۵۵ سال پيش كار مي‌كرد و هنوز هم قديمي‌هاي محله يوسف‌آباد يادشان هست كه آردهاي خود را به اين آسياب مي‌بردند؛ نمونه‌اي از آسياب‌هاي باقي مانده تهران است كه مي‌توان آن را در ميان فضاي سبز ايجاد شده در اطرافش پيدا كرد./ايلنا