شهردارآنلاين :: پايگاه جامع خبري مديريت شهري : استيضاح نبايد به باج خواهي تبديل شود
چهارشنبه، 23 اسفند 1396 - 10:44 کد خبر:49120
شهردارآنلاين: جلسه استيضاح وزير كار، راه و كشاورزي روز گذشته در مجلس شوراي اسلامي برگزار شد اما در اين جلسه پرحاشيه مباحثي تحت عنوان امتيازخواهي برخي از نماينده‌ها از برخي از وزراي دولت مطرح گرديد.


به همين دليل اين ابهام را به وجود آورد كه آيا استيضاح وزير به دليل منافع جناحي و حزبي و امتيازخواهي در روابط دولت و مجلس تاثير منفي نمي‌گذارد؟ به ويژه مجلسي كه با هدف حمايت از دولت و تعامل با قوه‌مجريه در خرداد ماه95 روي كار آمد. در اين راستا سعيد شريعتي فعال سياسي اصلاح‌طلب با «آرمان» به گفت‌وگو پرداخته است كه در ادامه آن را مي‌خوانيد.

استيضاح چه تاثيري در روابط دولت و مجلس دارد؟

استيضاح به مفهوم ارائه توضيح و شفاف سازي عملكرد وزراست. هرچقدر روابط دولت و مجلس شفاف‌تر و دقيق‌تر باشد و نمايندگان بيشتر و بهتر مي‌توانند از اختيار پرسش، تحقيق و تفحص و استيضاح به عنوان ابزار نظارتي مجلس استفاده كنند. در واقع افكارعمومي به درستي در جريان نحوه اداره كشور قرار گرفته و همچنين امكان خطا و انحراف در عملكرد قوه‌مجريه كاهش مي‌يابد. بنابراين دولت و افكارعمومي بايد از طرح سوال يا استيضاح از وزرا استقبال كنند. 

زيرا استيضاح به عنوان يك ابزار قانوني، قدرتي است كه مردم از طريق قانون اساسي به نمايندگان در مجلس داده‌اند. به همين دليل بايد از اين فرصت به نحو مطلوب و ممكن استفاده شود. اما بديهي است كه از اين ابزار مانند هر ابزار ديگري مي‌توان سوء استفاده كرد. برخي از نمايندگان ممكن است از اين ابزار در جهت سهم‌خواهي و اعمال فشار به دولت سوء استفاده كنند. 

اكثريت نمايندگان مجلس، نمايندگان آگاهي هستند و حقوق و منافع ملت را با منافع آني برخي از جريان‌ها، اشخاص و افراد معاوضه نمي‌كنند. از اين رو، اگر وزيري توان دفاع از عملكردش را داشته باشد بايد از استيضاح استقبال كند. به هر روي، راي مجلس هم فصل‌الخطاب است.

با توجه به اينكه مردم به نمايندگان مجلس دهم به دليل تعامل با قوه‌مجريه و تحقق برنامه‌هاي دولت راي اعتماد دادند، آيا استيضاح در نحوه تعامل و همكاري دولت و مجلس تاثير منفي نمي‌گذارد؟

اگر استيضاح به مفهوم ارائه توضيح و شفاف سازي در عملكرد وزير باشد و اغراض شخصي در پشت استيضاح نهفته نباشد و يا هدف نماينده‌ها، نمايشي از بي‌اعتمادي ميان دولت و مجلس يا يك وزارتخانه و نمايندگان مجلس و بدبين ساختن افكار عمومي نسبت به قوه مقننه و مجريه نباشد در اين صورت استيضاح تاثير منفي در تعامل و همكاري قوه‌مجريه و قوه مقننه نخواهد گذاشت. 

زيرا وقتي دولت كار خود را به درستي انجام مي‌دهد بايد از اين فرصت كه در اختيار وزرا براي توضيح عملكردشان در تريبون مجلس قرار مي‌گيرد، خوشحال باشد. وزرا نيز فرصتي پيدا خواهند كرد كه درباره عملكردشان به ملت و پارلمان ملي توضيح ارائه دهند. حتي مي‌توان گفت كه استيضاح فرصتي مغتنم است براي اينكه وزرا دستارودها، عملكردها و برنامه‌هايشان را براي افكار عمومي تشريح كنند.

 بنابراين هيات دولت بايد از اين مساله استقبال كنند اما استفاده نمايندگان از حق استيضاح نبايد خدشه‌اي به روابط مجلس و دولت وارد كند. به هر روي، زماني استيضاح منجر به تخريب روابط دولت و مجلس مي‌شود كه نماينده‌ها از اين ابزار در جهت منافع شخصي و حزبي خود بهره ببرند و استيضاح به فرصتي براي بده بستان‌ها، اعمال فشار و امتيازدهي و باخ‌خواهي تبديل شود. اين امر در روابط مجلس و دولت تاثير منفي دارد و هر دو قوه را نزد افكار عمومي بي‌اعتماد خواهد كرد.

نگاه‌هاي جناحي در استيضاح چه تاثيري در اعتماد افكار عمومي خواهد گذاشت؟

جامعه نسبت به اين سطح از تعاملات سياسي، حقوقي و اجرايي در ساحت قدرت سياسي ايران در قواي سه‌گانه و ميان دولت، مجلس و قوه قضائيه حساس است. بنابراين به سرعت براي مردم روشن مي‌شود كه چه اقداماتي براي منافع ملي و تامين خواسته‌ها و مطالبات مردم انجام مي‌گيرد و برعكس چه اقداماتي در جهت منافع جناحي و حزبي است. 
از اين رو، مردم نمايندگان مجلس و رفتارهاي آنها را به عنوان وكلاي ملت زير ذره‌بين قرار مي‌دهند و رفتار دولت و مجلس را رصد مي‌كنند. اگر سوالي از روي مصلحت عمومي و يا استيضاح به دليل منافع ملي باشد، جامعه به سهولت تشخيص مي‌دهد كه كدام نماينده به دنبال منافع ملي است و كداميك از نماينده‌ها به دنبال منافع جناحي هستند و اهداف پشت پرده‌اي دارند. به هر روي اگر نماينده‌اي در جهت اهداف شخصي و حزبي‌اش رفتار و عمل كند نبايد انتظار موفقيت براي تحقق و پيشبرد منافع جناحي‌اش را داشته باشد.

آيا استيضاح وزرايي كه عملكرد مطلوب داشته‌اند، ضربه به برنامه‌هاي دولت و كشور و هدر رفت فرصت‌ها قلمداد نمي‌شود؟

وزير موفق نبايد از استيضاح بترسد. اگرچه در مجلس نمايندگاني با گرايش‌هاي جناحي مختلف و متفاوت حضور دارند اما در راي اعتماد به وزير و يا مخالفت با او چندان نمي‌توانند بر اساس حب و بغض يا منافع جناحي عمل كنند. اگر از ديد افكار عمومي وزارتخانه‌اي داراي عملكرد مثبت است، نمايندگان نيز با هر گرايشي عملكرد آن وزير را مورد بررسي قرار داده و در نهايت به او راي اعتماد مي‌دهند. بنابراين نبايد نگران بود كه استيضاح اختلالي در فرآيند اداره كشور ايجاد خواهد كرد.